Μαρία Σαχσαμάνογλου

· παραμετρισισμός (parametricism): το νέο μεγάλο στυλ της σύγχρονης εποχής μετά το μοντερνισμό, που πρωταγωνιστεί την τελευταία δεκαετία στην παγκόσμια αρχιτεκτονική και βασίζεται στη χρήση παραμετρικών συστημάτων σχεδιασμού. Χαρακτηριστικά: διαφοροποίηση και συσχέτιση.

· στυλ(styles): κατά το συγγραφέα, ερευνητικά προγράμματα σχεδιασμού, που προσδιορίζουν τόσο τη μορφή και τη λειτουργία όσο και τη μεταξύ τους σχέση. Τα στυλ συγκεντρώνουν την έρευνα σε ένα συλλογικό κίνημα, ώστε οι ατομικές προσπάθειες να είναι σχετικές και να βασίζονται σε κοινά δόγματα και κανόνες.

· γοτθικό(gothic): αρχιτεκτονικό στυλ που εμφανίζεται στη Γαλλία του 12^ου αι. και διαρκεί μέχρι το 16^ο αι., χαρακτηρίζεται από το οξυκόρυφο τόξο, τα σταυροθόλια με διαγώνιες νευρώσεις και τα βιτρό και συναντάται κυρίως σε εκκλησίες και καθεδρικούς ναούς.

· αναγέννηση(renaissance): αρχιτεκτονικό στυλ που εμφανίζεται το 15^ο αι. στη Φλωρεντία του Μπρουνελλέσκι και επιδιώκει την αναβίωση της αρχαιοελληνικής και ρωμαϊκής κουλτούρας. Χαρακτηρίζεται από κίονες, τόξα, αψιδώματα και θόλους και διακρίνεται σε τρεις περιόδους: το κουατροτσέντο, την ώριμη αναγέννηση και το μανιερισμό.

· μπαρόκ(baroque): αρχιτεκτονικό στυλ που εμφανίζεται στην Ιταλία στο τέλος του 16^ου αι., αρκετά ρητορικό, θεατρικό και έντονα γλυπτικό. Προκαλεί το συναίσθημα με τις καμπύλες και τις έντονες σκιές.

· κλασικισμός(classicism): αρχιτεκτονικό στυλ της περιόδου της αναγέννησης που μιμείται τα αρχαία πρότυπα, δίνοντας έμφαση στη συμμετρία, την αναλογία, τη γεωμετρία και την κανονικότητα, όπως και η αρχιτεκτονική της κλασικής αρχαιότητας.

· ιστορισμός(historicism): αρχιτεκτονικό στυλ που εμφανίζεται στη δεκαετία του 1930 και χρησιμοποιεί μοτίβα και μορφές των ιστορικών τεχνοτροπιών, χωρίς όμως να υποτάσσονται στην κλίμακά τους ή στις αρχές σύνθεσής τους. Για κάθε τύπο κτιρίου επιλέγεται ορισμένος ιστορικός ρυθμός.

· εκλεκτικισμός(eclecticism): διαφοροποίηση του ιστορισμού, με την έννοια ότι σ’αυτόν εμφανίζονται μοτίβα και στοιχεία διαφόρων τεχνοτροπιών στο ίδιο κτίριο.

· μοντερνισμός(modernism): αρχιτεκτονικό στυλ του 20^ου αι., που χαρακτηρίζεται από την απλοποίηση των μορφών, την αισθητική της μηχανής, τις οριζόντιες και κάθετες γραμμές, την αποφυγή διακοσμητικών στοιχείων και την αρχή: “Form followsFunction” (η μορφή ακολουθεί τη λειτουργία).

· μεταμοντερνισμός(post-modernism): αρχιτεκτονικό στυλ που εμφανίζεται τη δεκαετία του 1950 και χαρακτηρίζεται από τη χρήση γλυπτικών μορφών και ανθρωπομορφικών διακοσμητικών στοιχείων. Περιέχει νοήματα όπως ο πλουραλισμός, η αμφισημία, η ειρωνεία και το παράδοξο.

· αποδόμηση(deconstructivism): ανάπτυξη της μεταμοντέρνας αρχιτεκτονικής που ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1980. Χαρακτηρίζεται από τον κατακερματισμό, το ενδιαφέρον για την επιφάνεια ή το δέρμα του κτιρίου και από μη ευθύγραμμα σχήματα που στρεβλώνουν ορισμένα αρχιτεκτονικά στοιχεία.

· νέα τέχνη(art nouveau): αρχιτεκτονικό στυλ που αναπτύχθηκε στα τέλη του 19^ου αι. μέχρι τις αρχές του 20^ου αι. και χαρακτηρίζεται από την επιτήδευση της μορφής(κυρίως για στοιχεία που αντλούνται από τη φύση), τη συσχέτισή του με το κίνημα του συμβολισμού και τα περίπλοκα διακοσμητικά θέματα.

· εξπρεσιονισμός(expressionism): κίνημα της τέχνης του 20^ου αι., ιδιαίτερα της ζωγραφικής και της αρχιτεκτονικής, που χαρακτηρίζεται από την υποκειμενική αναπαράσταση του κόσμου, το έντονο συναίσθημα και τη ζωντανή και δυναμική έκφραση.

· φονξιοναλισμός(functionalism): αρχιτεκτονικό στυλ του 20^ου αι. που ορίζει ότι τα κτίρια πρέπει να χτίζονται βάσει της λειτουργίας τους και του σκοπού που θα εξυπηρετούν. Χαρακτηρίζεται από την απόρριψη των διακοσμητικών στοιχείων και τη γεωμετρική καθαρότητα.

· ρασιοναλισμός(rationalism): αρχιτεκτονικό στυλ που βασίζεται στη θεωρία, την αλήθεια και τη λογική και πιστεύει ότι τα περισσότερα προβλήματα μπορούν να επιλυθούν με τη λογική, αντίθετα προς τον ιστορισμό, την art nouveau και τον εξπρεσιονισμό.

· organicism: αρχιτεκτονικό στυλ που χαρακτηρίζεται από την αρμονία μεταξύ της ανθρώπινης κατοικίας και του φυσικού κόσμου, μέσω σχεδιαστικών προσεγγίσεων απόλυτα ενταγμένων στο περιβάλλον του κτιρίου.

· μπρουταλισμός(brutalism): αρχιτεκτονικό στυλ του 20^ου αι. που χαρακτηρίζεται από την επανάληψη γωνιωδών γεωμετριών και συχνά από τη χρήση γυμνού, ανεπίχριστου μπετόν.

· μεταβολισμός(metabolism): αρχιτεκτονικό στυλ που εμφανίστηκε στην Ιαπωνία μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και χαρακτηρίζεται από μεγάλης κλίμακας, ευέλικτες δομές που μπορούν να επεκταθούν, θυμίζοντας τη διαδικασία με την οποία μεγαλώνουν και εξελίσσονται οι οργανισμοί.

· high-tech: αρχιτεκτονικό στυλ της δεκαετίας του 1970 που ενσωματώνει βιομηχανικά στοιχεία υψηλής τεχνολογίας στο σχεδιασμό κτιρίων, με συχνή αποκάλυψη του σκελετού και του φέροντος οργανισμού.

· πλουραλισμός(pluralism): [πολιτιστικός]. όρος που χρησιμοποιείται όταν μικρότερες ομάδες σε μια κοινωνία διατηρούν τις πολιτιστικές τους ταυτότητες και οι αξίες και οι πρακτικές τους είναι αποδεκτές από τον ευρύτερο πολιτισμό, αλλά και προστατευμένες από το νόμο.

· post-fordism: το κυρίαρχο σύστημα της οικονομικής παραγωγής, της κατανάλωσης και των κοινωνικο-οικονομικών φαινομένων στις περισσότερες βιομηχανικές χώρες από τα τέλη του 20^ου αι., αντίθετο με το σύστημα του Henry Ford στις αυτοκινητοβιομηχανίες.

· ευρετική(heuristics): τεχνικές επίλυσης προβλημάτων, εκμάθησης και ανακάλυψης, βασισμένες στην εμπειρία, που φτάνουν στην επιθυμητή λύση με τον ταχύτερο δυνατό τρόπο.

· αστυφιλία(urbanism): εστίαση στις πόλεις και στις αστικές περιοχές, τη γεωγραφία, την οικονομία, την πολιτική, τα κοινωνικά χαρακτηριστικά τους και τις επιδράσεις τους προς και από το δομημένο περιβάλλον.

· μινιμαλισμός(minimalism): κίνημα της τέχνης και του σχεδιασμού του 20^ου αι., όπου το έργο «ξεγυμνώνεται», κρατώντας τα απολύτως απαραίτητα χαρακτηριστικά του. Χαρακτηρίζεται από το παιχνίδι φωτός-σκιάς, τα βασικά γεωμετρικά σχήματα, τις καθαρές γραμμές και τα φυσικά, γήινα χρώματα. Η απόλυτη απλότητα του μινιμαλισμού συμπυκνώνεται στη φράση του L.MiesVan der Rohe: “Less is more”.