Κυριακή Μαυρομουστάκη

Το θέμα που πραγματεύονται τα κείμενα των Oosterhuis και De Landa είναι κοινό με αυτό που ασχολείται και ο Schumacher. Πρόκειται για ένα νέο κίνημα στην αρχιτεκτονική, έναν νέο τρόπο σχεδιασμού και στην ουσία μία καινούρια αντίληψη όχι μόνο για την αρχιτεκτονική, αλλά και γενικότερα για τον κόσμο. Ο καθένας δίνει τον δικό του ορισμό σε αυτή την καινούρια αντίληψη. Ο De Landa αναφέρεται σε έννοιες που έχουν να κάνουν με την μεταβλητότητα, την ετερογένεια και την διαφορετικότητα, ενώ οι άλλοι δύο δίνουν σαφείς ορισμούς. Ο Schumacher μιλάει για “Παραμετρικότητα” και ο Oosterhuis για “Μαζική Παραμετροποίηση”(mass-customization) και “Συμπεριφορά σε Πραγματικό Χρόνο”(real time behavior).

O De Landa κάνει στην ουσία μια αναδρομική αναφορά στις έννοιες της ομοιογένειας και ετερογένειας με βάση τα υλικά και τις ιδιότητές τους. Επισημαίνει πως η μεταβλητότητα και η διαφοροποίηση στα υλικά υπήρχαν από πάντα ως γνωστικά αντικείμενα, κυρίως σε εμπειρικό επίπεδο. Έπειτα, με την εξέλιξη των επιστημών διαπιστώθηκε πως σε όλα τα συστήματα, είτε μιλάμε για υλικά είτε για κοινωνικά ή ακόμα και οικονομικά, υπάρχουν κοινά στοιχεία και σημεία αναφοράς. Με βάση αυτό, επήλθε μία ομοιογένεια και μια θεώρηση όλων των πραγμάτων μέσα από το ίδιο καθολικής ισχύος πρίσμα, με βασικό παράδειγμα τον βιομηχανικά παραγώμενο χάλυβα. Στη ουσία ο De Landa δεν διαφωνεί κάθετα με αυτό το πρίσμα, καθώς παρέχει σημαντικές γνώσεις και εφαρμογές, αλλά δεν εγκρίνει την απόλυτη νομιμοποίηση αυτού και ανάδειξή του ως κανόνα. Υποστηρίζει αντίθετα τον παραμετρισμό και την μεταβλητότητα ως αξίες για το αρχιτεκτονικό τοπίο.

Ο Schumacher αναφέρεται στον Παραμετρισμό ως το νέο αρχιτεκτονικό στυλ το οποίο πρόκειται να επικρατήσει στον αρχιτεκτονικό χώρο. Ορίζει τις αρχές που πρέπει κανείς να ακολουθήσει στα πλαίσια αυτού και υποστηρίζει την εγκυρότητα και την ισχύ του.

Ο Oosterhuis μιλώντας επίσης για την ίδια λογική αρχιτεκτονικού σχεδιασμού, αναφέρεται σε ακριβείς διαδικασίες και παραδείγματα αυτού, καθώς και επίσημους όρους που χρησιμοποιεί αυτή η νέα αρχιτεκτονική, δηλώνωντας έτσι την ήδη επικράτηση και εφαρμογή αυτής, σε αντιπαράθεση με τα παραδοσιακά πρότυπα σχεδιασμού. Τονίζοντας την συμβολή των υπολογιστών και των προγραμμάτων και επισημαίντας την αναγκαία ύπαρξη κανόνων απλών, αλλά αποδοτικών, θέτει στην ουσία τα πλαίσια στα οποία κινείται και αναπτύσεται η “Μαζική Παραμετροποίηση”.

Διαπιστώνουμε, λοιπόν, πως σε όλα τα κείμενα διαπιστώνεται η ανάγκη μετάβασης σε ένα διαφορετικό τρόπο σκέψης για τον σχεδιασμό και την παραγωγή αρχιτεκτονικής. Μιας αρχιτεκτονικής, που χαρακτιρίζεται όχι στατική και τυποποιημένη, αλλά δυναμική και με δυνατότητα μεταβλητότητας και που αντιλαμβάνεται ένα αρχιτεκτόνημα όχι ώς συμπαγή οντότητα, αλλά αποτελούμενο από στοιχεία αλληλομεταβαλλόμενα. Τονίζεται, τέλος, η ανάγκη προσαρμοστικότητας σε συνάρτηση με τον εξελισόμενο άνθρωπο και τον περιβάλλοντα χώρο, υπό την έννοια της συνεχούς ροής πληροφοριών.